Diyabet.biz. Pre diyabet nedir?Diyabet nedenleri?Diyabet risk testi nedir? Diyabet nedenleri?Diyabet önlenebilirmi?Egsersiz , kilo kaybının önemi nedir?
Pre diyabet nedir?(Diyabet riski taşıyan)
Aslında birçok tip 2 diyabet hastası tanı konulmadan önce diyabet riskli olarak yaşamını sürmektedir.Kan şeker düzeyleri normalden biraz yüksektir ,ancak henüz diyabet tanısı alacak kadar bozulmuş değildir.
Diyabet hastalarında uzun dönemde karşılaşılan bazı kalp ve dolaşım sistemi hasarlarının başlangıcı, pre diyabet dönemine kadar uzanabilir.
Bu nedenle pre diyabet önemli bir dönemdir, eğer kan şekeri kontrolü sağlanırsa tip 2 diyabet gelişiminin önüne geçilebilir.
Diyabet ve pre diyabet her yaş ve ırkta gelişebilir, ancak bazılarında risk biraz daha fazladır.
Pre diyabet araştırmasında açlık plazma şekeri bakılabilir, veya glükoz tolerans testi (OGTT) yapılabilir.
Pre diyabet olgularda açlık kan şekeri düzeyleri 100 – 126 mg/dl,
Ve OGTT düzeyleri 140 – 200 mg/dl civarındadır.
Diyabet risk testi içerdiği sorulara verilen cevaplara göre risk tayini yapar; cinsiyet,yaş, ailede diyabet öyküsü,yüksek tansiyon varlığı,vücut ağırlığı-boy oranları,fizik aktivite araştırılır.
Tip 2 diyabet riski testi (uluslararası diyabet federasyonu)
Test sorularında vereceğiniz cevapların karşılığındaki puanların toplamına göre tip 2 diyabet riskinizi hesaplayabilirsiniz;
Yaşınız;
| 45 yaşa kadar ise | 0 puan |
| 45 - 54 ise | 2 puan |
| 55 - 64 ise | 3 puan |
| 64 üstü | 4 puan |
Vücut kitle indeksiniz; (Hesapla)
| 25 kg/m2 altı ise | 0 puan |
| 25-30 kg/m2 ise | 1 puan |
| 30 kg/m2 üstü | 3 puan |
Bel çevreniz;
Erkek | Kadın | |
| 94cm altı | 80cm altı | 0 puan |
| 90 - 102cm | 80 - 88cm | 3 puan |
| 102cm üstü | 88cm üstü | 4 puan |
Ailenizde diyabet tanısı alan var mı?
Hayır | 0 puan |
| Evet(2.derece yakınlar) | 3 puan |
| Evet(1.derece yakınlar) | 5 puan |
Günlük en az 30 dakikalık egsersiz yaparmısınız?
| Evet | 0 puan |
| Hayır | 2 puan |
Sebze ve meyve tüketiminiz nasıldır?
| Her gün tüketirim | 0 puan |
| Her gün tüketmem | 2 puan |
Yüksek tansiyon probleminiz var mı?
| Hayır | 0 puan |
| Evet | 2 puan |
Kan şekeriniz sınırda veya yüksek ölçüldü mü?
| Hayır | 0 puan |
| Evet | 5 puan |
Toplam puanınıza göre önümüzdeki 10 yılda tip 2 diyabet olma riskiniz aşağıda gösterilmiştir;
| 7 puan altı | Düşük risk |
| 7 - 11 puan | Hafif risk |
| 12 - 14 puan | Orta risk |
| 15 - 20 puan | Yüksek risk |
| 20 puan üstü | Çok yüksek risk ( %50 ) |
Tip 2 diyabet riski olanlarda , yaşam stili değişiklikleri ve kan şekeri düşüren ilaçların kullanımı fayda sağlayacaktır.
Yaşam stilinde en önemli değişim,kilo verilmesi ve egsersiz yapılmasıdır.
Kilo verilmesi için sağlıklı beslenme önem kazanır, yemek porsiyonları azaltılmalı, bol sebze ve meyve tüketilmeli-ıspanak,havuç,yeşil fasülye,brokoli ..
Kepekli pirinç ve makarnalar tercih edilmeli,haftada birkaç kez balık yenmeli,hindi-tavuk yerken derisi çıkarılmalı, yağsız süt- yoğurt-peynir tercih edilmeli,
Bol su tüketilmeli, kalorisiz diyet içecekler diğerlerine tercih edilmeli.
Yemek pişirmede sıvı yağlar katı yağlara tercih edilmeli,
Kurabiyeler,kekler,mısır cipsleri,tatlılardan uzak durmalı.
Diyabet önlenebilir mi?
Yapılan çalışmalarda obez olarak değerlendirilmiş olgularda yıllık ortalama 4 – 5 kg kilo kaybı ve günlük 30 dakikalık egsersizlerle diyabet gelişmesinde anlamlı azalma saptanmış.
Egsersiz ,her tür fiziksel aktiviteyi kapsar; yürümek,aerobik yapmak,yüzmek,bisiklete binmek,tenis oynamak,dans etmek,spor yapmak,bahçe işi yapmak…gibi.Böylece fiziksel ve ruhsal kendinizi daha iyi hissedersiniz.
Egsersiz sayesinde kan şekeri, tansiyon ve kolesterol seviyelerinde düşme sağlanabilir.Kalp hastalığı riski düşer, insülin daha iyi hizmet görür,eklemler esnek kalır ve kilo verilebilir.
Kan şekeri kontrolü için ise, biguanid metformin , akarboz ve thiazolidinedion gibi ilaçlar diyabet riskinde % 30- % 50 oranlarında
azalma sağlamışlar.Tüm bu ilaçların kullanımı yakın izlem gerektirmekte, olguya göre farklı etkiler gösterebilmektedirler.
Diyabet önlemede kilo kaybının sağlanması ve fiziksel aktivite artışı ön planda tutulmalıdır, hedef olarak vücut ağırlığında % 5 – 10 luk azalma ve günlük en az 30 dakika egsersiz yapılmalıdır.İlaçlar ikinci planda kullanılmalı, bunlarda yakın takip gereği ve yan etki fazlalığı göz önünde tutulmalıdır.
( Pre diyabet ,diyabet risk testi, kan şekeri, insülin, kilo kaybı,egsersiz )