Diyabet.biz.Gestasyonel (gebelik) diyabet nedir? Gestasyonel diyabet için risk faktörleri nelerdir? Bebek ve anne üzerine etkileri nelerdir?Gestasyonel diyabet tanısı nasıl konur? Gebelik diyabet tedavisi nasıl yapılıyor?İlerde ne gibi sorunlar olabilir?
Gestasyonel (gebelik) diyabet, daha önce diyabet ile ilgisi olmayan kadınlarda gebelik esnasında yüksek şeker saptanması ile ortaya çıkan durumdur.Tüm gebe kadınlarda ortalama % 5 civarında görülmektedir.
Gestasyonel ( gebelik ) diyabet için risk faktörleri;
Yaşın 25 üstü olması, vücut kitle indeksi 25 kg/m2 üzeri olması,birden fazla doğum yapmış olması,şeker intolerans öyküsü,iri bebek doğumu yapmış olmak,ailede tip 2 diyabetli öyküsü,polikistik yumurtalık hastalığı öyküsü.
Gebelik esnasında eğer diyabet için risk varsa hemen, yoksa 24-28 gebelik haftasında şeker testleri planlanır.Önce 50 gr lık şeker yükleme testi, bu test bozuk gelirse ( 1.saat sonu değeri 140 mg/dl üzeri) 100 gr lık şeker yükleme testi yapılır.
100 gr lık şeker yükleme testi sonuçlarına göre;
Açlık 105mg/dl , 1.saat 190mg/dl, 2.saat 165mg/dl ve 3.saat 145mg/dl değerlerinden herhangi iki değerden fazla çıkarsa gestasyonel diyabet tanısı konur.
Gestasyonel diyabet sebebi kesin belli olmamakla birlikte, bebek gelişimini destekleyen hormonları salgılayan plasenta ile ilgili gözüküyor.Bu hormonlar annede insülin üzerinde olumsuz etki gösteriyorlar.( insülin direnci gelişir) Bu durumda insülin ihtiyacı artar.
Gestasyonel diyabet olan gebenin pankreas ı aşırı çalışır, ona rağmen kan şekeri yeterli düşürülemez, bunun sonucunda annedeki yüksek şeker plasenta yoluyla bebeğe geçer, bebekte şeker yükselir.Böylece bebek pankreas ı fazla çalışır, ihtiyaç fazlası enrerji ise yağ olarak depolanacaktır, makrosomi- iri bebek oluşur.
İri bebek doğum esnasında omuz takılması riski taşıyan bebek demektir.
Bebek açısından, anne karnında bebek ölümü,erken doğma,yenidoğan dönemde hipoglisemi,ciddi sarılık, hipokalsemi, solunum yetersizliği, ilerde obesite ve diyabet riskleri görülebilir.
Gestasyonel diyabet annelerde , yüksek tansiyonla seyreden-preeklampsi, idrar yolu iltihapları, erken doğum, sezeryan oranında artma, ilerde tip 2 diyabet olma riski görülebilir.
Gestasyonel ( gebelik ) diyabet önlenebilir mi?
Gestasyonel diyabet olguları için saptanabilmiş en önemli risk faktörü gebelik öncesi obesite dir.Egsersiz hem önlemede , hem de tedavisinde önemli role sahiptir.
Egsersiz programı yapılmalı, dengeli ( karbonhidrat %60,%20 yağ,%20 protein içeren) ideal kiloya göre günlük 30kcal/kg diyet verilmelidir.
Gestasyonel diyabet olan olgularda günlüken azından 4 kez kan şekeri ölçümü önerilir.Olguların %20-50 sinde insülin tedavisi gerekebilir.
Gebelikte ağızdan alınan antidiyabetiklerin kullanımı önerilmez, plasenta dan bebek geçişi olması nedeniyle.
Doğum sonrası 6-8 haftalık süreç boyunca şeker kontrolü yapılmalı, normal değerlere döndüğü tespiti yapılmalıdır.Her kontrolde aktivite artırımı, kalori kısıtlaması , kilo verdirilme si , sağlıklı beslenme teşvik edilmeli.Yıllık şeker yükleme testi de önerilebilir.
Gestasyonel diyabet genellikle doğum sonrası düzelecektir, ancak takip eden gebeliklerde bu tablonun tekrarlama riski 2 kat kadar fazladır.Yine bazı kadınlarda yıllar içinde tip 2 diyabet tablosu geliştiği de görülmektedir.Bu nedenle ilerde bu tabloyu görmemek için fazla kilolar verilmeli, düzenli egsersiz-spor ile ilgilenmeli, beslenmeye dikkat edilmeli- taze sebze ve meyveler, yağ tüketimi azaltılması,porsiyon düşürülmesi… gibi.
(Gestasyonel diyabet, gebelik, insülin, kan şekeri, yükleme testi,hipoglisemi,doğum,sezeryan)